Author name: kannadigaravani@gmail.com

ಗುರು ಸಿಗದಿದ್ದರೂ ಗೀತೆಯ ಮೂಲಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಡೆಯಬಹುದು: ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದರ ಸಂದೇಶ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಗುರು ಅಥವಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು ಸಿಗದಿದ್ದರೂ ನಿರಾಶರಾಗಬೇಕಿಲ್ಲ. ಜಗದ್ಗುರು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪರಮಾತ್ಮನ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಹಾಗೂ ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದಾಚಾರ್ಯರು ರಚಿಸಿರುವ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಪಠಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಪ್ರೇರಣೆ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಠಿಸುವುದರಿಂದ ಉತ್ತಮ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರೇರಣೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ದೂರದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕೆಲಸದ ನಿಮಿತ್ತವಾಗಿ ಗುರುಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವವರು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಲಿಯಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ, ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಹಾಗೂ ಶಂಕರರ ಗ್ರಂಥಗಳೇ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದು ಅಧ್ಯಾಯ, ಒಂದು ಸ್ತೋತ್ರ ಅಥವಾ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದೆರಡು ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣ, ಸಮಯ ಅಥವಾ ಶ್ರಮದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಪ್ರಯೋಜನ ಅಪಾರವಾಗಿದೆ. ಭಗವಂತನಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, “ಸರಿಯಾದ ತತ್ವ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ನನಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡು” ಎಂಬ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಪಠಣ ಮಾಡಿದರೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅದರ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದರು ಕೇವಲ ಅದ್ವೈತ ತತ್ವವನ್ನಷ್ಟೇ ಬೋಧಿಸಿಲ್ಲ; ಮನುಷ್ಯನು ಹೇಗೆ ಬದುಕಬೇಕು, ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ನೀತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಾಲಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನೂ ತಮ್ಮ ಗ್ರಂಥಗಳ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ಗೇಯಂ ಗೀತಾ ನಾಮ ಸಹಸ್ರಂ” ಎಂಬ ಸಂದೇಶದ ಮೂಲಕ ಗೀತೆಯನ್ನು ಪಠಿಸುವ ಮಹತ್ವವನ್ನೂ ಅವರು ಸಾರಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದಿಗೂ ಅವರ ಗ್ರಂಥಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಜೀವನದ ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಪಂಚದ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಅದರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಲೌಕಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರೂ, “ಈ ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು? ಇದನ್ನು ಯಾರು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು? ಇದು ತಾನಾಗಿಯೇ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತೇ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ವಿಚಾರಶೀಲ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುವುದು ಸಹಜ. ಇಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾದ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಪಂಚ ತಾನಾಗಿಯೇ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮನೆ ಕಟ್ಟುವ ಉದಾಹರಣೆಯ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮರಳು, ಇಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ತಂದು ಇಟ್ಟ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಮನೆ ತಾನಾಗಿಯೇ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಜ್ಞಾನವುಳ್ಳ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ಅಗತ್ಯ. ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಈ ಪ್ರಪಂಚವೂ ತಾನಾಗಿಯೇ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿ, ತಾನಾಗಿಯೇ ನಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ನಡೆಸುವ ಶಕ್ತಿಯೊಂದು ಇರಲೇಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ನಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಅದು ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿದಿರುತ್ತದೆ. ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನು ನಮ್ಮನ್ನು ತಪ್ಪು ದಾರಿಯಿಂದ ದೂರವಿರಿಸಲು ಹಲವು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಯಾರಾದರೂ ದೊಡ್ಡವರ ಮೂಲಕ “ಇದು ತಪ್ಪು, ಮಾಡಬೇಡ” ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸುವುದು, ನಂತರ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಾಕ್ಷಿಯ ಮೂಲಕವೂ ಅದೇ ವಿಚಾರವನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದು ಭಗವಂತನಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಅವಕಾಶಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಈ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೆ, ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಮೂಲಕವೇ ಪಾಠ ಕಲಿಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮವನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದು. ಪ್ರವಾಹದ ಬಲ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈಜುವುದರಿಂದಲೇ ದಡ ತಲುಪಬಹುದು; ಆದರೆ ಪ್ರವಾಹದ ಬಲ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಈಜಬೇಕು. ಅದೇ ರೀತಿ ಪ್ರಬಲವಾದ ಕರ್ಮದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಮೀರಲು ಪೂಜೆ, ಆರಾಧನೆ, ಧರ್ಮಾನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಭಗವತ್ ಚಿಂತನೆಯಂತಹ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಕರ್ಮದ ಪ್ರಮಾಣ ತಿಳಿದಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, “ಇಷ್ಟು ಮಾಡಿದರೆ ಸಾಕು” ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಬಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಅನುಷ್ಠಾನಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ, ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಸಮಯವನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡದೆ ಧರ್ಮಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಧರ್ಮಾನುಷ್ಠಾನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ “ಮಮೋಪಾತ್ತ ಸಮಸ್ತ ದುರಿತ ಕ್ಷಯದ್ವಾರಾ” ಎಂದು ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡುವುದು, ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ದುರಿತಗಳು ಕ್ಷಯವಾಗಲಿ ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ನಿರಂತರ ಧರ್ಮಾನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಭಗವದಾರಾಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಬಲವಾದ ಕರ್ಮದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗಾದರೂ ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿ ಶ್ರೇಯಸ್ಸಿನ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಸುಖ–ದುಃಖಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಈಶ್ವರನೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ, ದುಃಖಕ್ಕೂ ಭಗವಂತನೇ ಕಾರಣವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ದೋಷಿಯಾಗಿರುವುದು ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ವಿಷಯಗಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದಾಚಾರ್ಯರು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಉದಾಹರಣೆಯ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಳೆಯ ನೀರಿನಿಂದ ಸಸ್ಯಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಒಬ್ಬ ರೈತ ಸರಿಯಾದ ಬೀಜದ ಬದಲು ವಿಷಬೀಜವನ್ನು ಬಿತ್ತಿದರೆ, ಅದರಿಂದ ವಿಷಕಾರಿ ಸಸ್ಯವೇ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನೀರು ಸಸ್ಯ ಬೆಳೆಯಲು ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದರೂ, ವಿಷಕಾರಿ ಫಲಕ್ಕೆ ನೀರನ್ನು ದೋಷಿ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ದೋಷವು ಸರಿಯಾದ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದೆ ವಿಷಬೀಜವನ್ನು ಬಿತ್ತಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೇ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಭಗವಂತ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುವ ಕಾರಣನಾಗಿದ್ದರೂ, ಆ ದುಃಖಕ್ಕೆ ದೋಷಿ ಭಗವಂತನಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯನು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ತಿಳುವಳಿಕೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಅಧರ್ಮವೇ ವಿಷಬೀಜದಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಾವು ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಭಗವಂತ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಯಾವುದು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಯಾವುದು ಅಧರ್ಮ ಎಂಬುದನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ ಗುರುವಿನಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ಬೀಜವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ರೈತನಂತೆ, ಜೀವನದಲ್ಲಿಯೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನ ಮಾಡಿ ಅಧರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಆಗ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು, ಸುಖ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರವೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಮನುಷ್ಯನು ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಕೈಬಿಡಬಾರದು. ಭಗವಂತ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಉತ್ತಮ ಪ್ರಯತ್ನದ ಮೂಲಕ ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮಗಳ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಮೀರಿ ವಿಶೇಷವಾದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೆನೆದು ನಿರಾಶರಾಗದೆ, ಧರ್ಮದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಬೇಕು. ಮನುಷ್ಯನ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಭಗವಂತ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದಾಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ಭಾಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ದುಃಖಕ್ಕೆ ಫಲ ನೀಡುವ ಕಾರಣ ಭಗವಂತನಾದರೂ, ಅದರ ಮೂಲ ದೋಷ ನಮ್ಮ ತಪ್ಪು ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅರಿತು, ಅಧರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಭಗವಂತನ ಆರಾಧನೆಯೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸುವುದೇ ಸುಖ–ಶ್ರೇಯಸ್ಸಿನ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.

  ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಗುವವರಿಗೆ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಕಷ್ಟಗಳು ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಕೆಲವರಿಗೆ, “ನಾವು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಹೋದಾಗಲೇ ಯಾಕೆ ತೊಂದರೆಗಳು ಬರುತ್ತವೆ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೂಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಕಷ್ಟಗಳು ಬರುವುದು ಅವನಿಗೆ ತೊಂದರೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲ್ಲ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕಷ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಒಂದು ಅವಕಾಶವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಭಗವಂತನು ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಷ್ಟವನ್ನೂ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಎದುರಿಸಬೇಕು. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಅವಕಾಶಗಳು ಪದೇ ಪದೇ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಅಪರೂಪದ ಅವಕಾಶಗಳು ಮಾತ್ರ ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ಅವಕಾಶ ಬಂದಾಗ ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಜೀವನವನ್ನು ಸಾರ್ಥಕ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶ ಕೈತಪ್ಪಿದರೆ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಸಂದರ್ಭ ಯಾವಾಗ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆತಾಗ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯದೆ ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಅದನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು. ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು, ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಮುಂದೆ ಬಂದಾಗ ಕೆಲವು ಕಷ್ಟಗಳು ಎದುರಾಗುವುದು ಸಹಜ. ಎಲ್ಲವೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕಷ್ಟಗಳು ಬಂದಾಗ ಹೆದರಬಾರದು. “ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಾನು ಮಾಡಲೇಬೇಕು, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಮುಂದೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ” ಎಂಬ ದೃಢನಿಶ್ಚಯದೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾ ಮುಂದೆ ಸಾಗಬೇಕು. ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬಾರದು. ಇದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೊಬ್ಬನ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಓದುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಕರು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ ಸಿಕ್ಕರೆ ಇನ್ನೂ ಕಷ್ಟವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಕಠಿಣತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಶಿಕ್ಷಕರ ಉದ್ದೇಶ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ತೊಂದರೆ ನೀಡುವುದಲ್ಲ. ಅವನ ಜ್ಞಾನ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಹೊರತರುವುದೇ ಅದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಷ್ಟವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೂ ಯೋಚಿಸಿ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದಾಗ, ಆತ ನಿಜವಾದ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಅಂಕಗಳು, ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮೊದಲು ಆತ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಓದಬೇಕು ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕು. ಕಷ್ಟಪಡದೆ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. “ನಾನು ಓದುವುದಿಲ್ಲ, ಕಷ್ಟಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಉತ್ತಮ ಅಂಕಗಳು ಬೇಕು” ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ ಅದು ಎಂದಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಗುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಬರುವ ಕಷ್ಟಗಳ ಉದ್ದೇಶವೂ ಅವನನ್ನು ಹಿಂಸಿಸುವುದಲ್ಲ. ಆ ಎಲ್ಲಾ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿಯೇ ಆತ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಕೊನೆಗೆ ಆತ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಾನೆ. ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತಮವಾದ ಫಲ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಒಳ್ಳೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಕಷ್ಟಗಳು ಬಂದಾಗ, “ಭಗವಂತ ನನಗೆ ತೊಂದರೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ” ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಾರದು. ಹೇಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಅದೇ ರೀತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿಯೂ ಕಷ್ಟಗಳ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಧೈರ್ಯ, ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಎದುರಿಸಿ ಮುಂದುವರಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಕೊನೆಗೆ ಉತ್ತಮವಾದ ಫಲ ಸಿಕ್ಕೇ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನೆನಪಾಗುವವರು ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡವರಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ, ತಾವು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದವರನ್ನೇ ಜಗತ್ತು ಸದಾ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರೂ ತಮ್ಮ ಗುರಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡದೆ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದವರ ಹೆಸರು ಸದಾಕಾಲ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಓದುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಶಿಕ್ಷಕರು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವಂತೆ, ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಗುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾಗಬಹುದು. ಓದುವುದೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಶಿಕ್ಷಕರು ಭಾವಿಸುವಂತೆ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇತರರು ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆಯಿಲ್ಲದೆ ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನೋಡಿ ನಿರಾಶರಾಗಬಾರದು. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶಗಳು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ಅವಕಾಶ ಬಂದಾಗ ಅದನ್ನು ಸಾರ್ಥಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಉಪಕಾರವಾಗುವ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಜೀವನವನ್ನು ಸಾರ್ಥಕಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಮಾಡಬೇಕು. ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನೇ ಧರ್ಮಾಚರಣೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಉಪಕಾರ ಮಾಡುವುದು ಧರ್ಮ. ಭಗವಂತನ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಧರ್ಮ. ದೇವರ ಸೇವೆ ನಡೆಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾದ ಸಹಾಯ ಮತ್ತು ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಸಹ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಜೀವನವನ್ನು ಸಾರ್ಥಕ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.