Tag: Sringeri Sharada Peetham

ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಅವತಾರ ಮಾಡಿದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಎದುರಾಗಿದ್ದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸುವ ನಾಸ್ತಿಕವಾದವೂ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಭಗವಂತನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ವಿವಿಧ ಯುಕ್ತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಭಗವಂತ ಇದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು ಎಂದು ಶ್ರೀ ವಿಧುಶೇಖರ ಭಾರತೀ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಹೇಳಿದರು. ನಂತರ ಮತ್ತೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಯಿತು. ವಿವಿಧ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠರೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಕೆಲವರು ಶಿವನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ವಿಷ್ಣುವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ದೇವಿಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂದು ವಾದಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಆಸ್ತಿಕರಾಗಿದ್ದರೂ, ಸಮಗ್ರ ವಿಚಾರ ಮಾಡದೆ ತಮ್ಮ ಆರಾಧ್ಯ ದೇವತೆಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವುದರಿಂದ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ಉಂಟಾದವು ಎಂದು ಶ್ರೀಗಳು ವಿವರಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಪರಮಾತ್ಮನ ಏಕತ್ವದ ತತ್ವವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದರು. ವಿವಿಧ ದೇವತೆಗಳ ರೂಪಗಳ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಚೈತನ್ಯ ಒಂದೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಸಾರಿದರು. ಇದೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ಏಕತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ರತ್ನಮಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ “ಶಂಕರನಾರಾಯಣಾತ್ಮೈಕಃ” ಎಂಬ ತತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಿವ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪರಮಾತ್ಮ ಒಬ್ಬನೇ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಇದರಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದು ಎಂದು ಶ್ರೀ ವಿಧುಶೇಖರ ಭಾರತೀ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಹೇಳಿದರು. ಯಾವ ದೇವರ ರೂಪ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಹಾಗೂ ಹಿರಿಯರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಆ ದೇವತೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ಆರಾಧನೆಗಳ ಗುರಿ ಒಬ್ಬನೇ ಪರಮಾತ್ಮ ಎಂಬ ಮೂಲ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಪಂಚಾಯತನ ಪೂಜಾ ಪದ್ಧತಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಏಕತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಶಿವ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ದೇವತೆಗಳ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಗೌರವಿಸುವ ಈ ಪರಂಪರೆ ಮನೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀಗಳು ಹೇಳಿದರು. ಶಿವನ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕ ಹಾಗೂ ರುದ್ರ ಪಠಣ, ಸೂರ್ಯನ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಮಸ್ಕಾರ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ದೇವತೆಗಳ ಆರಾಧನಾ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯವಿದೆ. ಆದರೆ ಆರಾಧನಾ ವಿಧಾನಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಒಬ್ಬನೇ ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯ ಆರಾಧನೆಗಳು ಎಂಬುದನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಶ್ರೀ ವಿಧುಶೇಖರ ಭಾರತೀ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಹೇಳಿದರು.

ಶ್ರೀ ವಿಧುಶೇಖರ ಭಾರತೀ ಸ್ವಾಮೀಜಿ | ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ಯಾಕಾಗಿ ಜನ್ಮ ತಾಳುತ್ತಾನೆ? ಶೃಂಗೇರಿ: ಒಬ್ಬರಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಆಗಬಾರದು ಎಂದು ಬಯಸುವುದು ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿರಬೇಕಾದ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣ. ಆದರೆ, ಒಬ್ಬ ಜೀವಿ ಅಥವಾ ಮನುಷ್ಯ ಜನಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಆತನ ಕರ್ಮ ಎಂದು ಶ್ರೀ ವಿಧುಶೇಖರ ಭಾರತೀ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ತಿಳಿಸಿದರು. ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಬಾರದು ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾವಂತ ದಂಪತಿಯ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಶ್ರೀಗಳು, “ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಈ ಕಷ್ಟಮಯ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಏಕೆ ತರಬೇಕು?” ಎಂಬುದು ಅವರ ಭಾವನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಭಾವನೆ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಿದ್ದರೂ, ತಿಳುವಳಿಕೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಹೇಳಿದರು. ಒಬ್ಬ ಜೀವಾತ್ಮ ನಿಮ್ಮ ಗರ್ಭದಿಂದ ಜನಿಸುವುದು ನೀವು ಬಯಸಿದ್ದರಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಆ ಜೀವಾತ್ಮನ ಕರ್ಮದ ಫಲವಾಗಿ ಜನ್ಮ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಪ್ರಾಣಿ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಜೀವಿ ಜನಿಸಬೇಕಾದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಕರ್ಮ ಇರುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮಿಂದ ಜನ್ಮ ದೊರೆಯದಿದ್ದರೂ, ಆ ಜೀವಾತ್ಮ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದರು. ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಬಸ್ ಅಥವಾ ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದ ಶ್ರೀಗಳು, ಪ್ರಯಾಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಪರಿಚಯವಾಗಿ, ಅವರ ನಿಲ್ದಾಣ ಬಂದಾಗ ಅವರು ಇಳಿದು ಹೋಗುವಂತೆ, ಜೀವನದಲ್ಲಿಯೂ ಕರ್ಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ವಿವಿಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಗಳು ఏర్పಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. “ನಿಮ್ಮ ಗರ್ಭದಿಂದ ಒಂದು ಜೀವಾತ್ಮ ಜನಿಸಿದರೆ, ಆ ಜೀವಾತ್ಮನಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಜೀವನ, ಉತ್ತಮ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸನ್ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನೀಡುವ ಅವಕಾಶ ನಿಮಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಆ ಜೀವಾತ್ಮನನ್ನು ಮೋಕ್ಷದ ಮಾರ್ಗದತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ನಿಮ್ಮದಾಗುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಶ್ರೀಗಳು ತಿಳಿಸಿದರು. ಒಂದು ಶಾಲೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವುದು ಕಷ್ಟ ಎಂದು ಶಾಲೆಯನ್ನೇ ಮುಚ್ಚಿಬಿಟ್ಟರೆ, ಅಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಪಡೆಯಬೇಕಿದ್ದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವೇ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಡೆಸಿದರೆ ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳು ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು ದೇಶಕ್ಕೂ ಸಮಾಜಕ್ಕೂ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದೂ ಒಂದು ಮಹತ್ತರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ಕೇವಲ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿಚಾರವಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಸ್ಕಾರ, ಆರೋಗ್ಯಕರ ಮನಸ್ಸು, ಉತ್ತಮ ಮಾತು ಮತ್ತು ಸನ್ಮಾರ್ಗದ ಬದುಕನ್ನು ಕಲಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ. ದೇಹ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮಾತು—ಈ ಮೂರು ತ್ರಿಕರಣಗಳೂ ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿರಬೇಕು. ಕಾಯಿಕ, ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ವಾಚಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಶ್ರೀಗಳು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಅವರನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಾಕುವುದು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಹಜ. ಆದರೆ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿಯೇ ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳು ಇದ್ದರೂ, ಅವರು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಭಗವಂತ ಒದಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳ ಮೂಲಕ ಆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜೀವಾತ್ಮನಿಗೆ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಶ್ರೀ ವಿಧುಶೇಖರ ಭಾರತೀ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಹೇಳಿದರು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, “ಮಕ್ಕಳು ಬೇಡ” ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಕೇವಲ ಪ್ರಪಂಚದ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಜೀವಿಯ ಜನ್ಮದ ಹಿಂದೆ ಕರ್ಮವಿದೆ. ನಮ್ಮ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಜೀವಾತ್ಮ ಜನಿಸಿದಾಗ, ಆ ಜೀವಾತ್ಮನಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಸ್ಕಾರ ನೀಡಿ ಸನ್ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳು ಸದುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಶ್ರೀಗಳು ತಿಳಿಸಿದರು.

ಶ್ರೀ ವಿಧುಶೇಖರ ಭಾರತೀ ಸ್ವಾಮೀಜಿ | ಈ ಮೂರು ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ತಪ್ಪದೇ ಎಲ್ಲರೂ ಮಾಡಬೇಕು ಶೃಂಗೇರಿ: ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವವನ ಕೆಲಸ ಕೇವಲ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ತಾನು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೂ ಆತನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀ ವಿಧುಶೇಖರ ಭಾರತೀ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ತಿಳಿಸಿದರು. ಯಾವುದೇ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಉತ್ತರವನ್ನು ಕೇಳುವ ತಾಳ್ಮೆ ಅಥವಾ ಉದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದೆ ಸ್ವತಃ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಧರ್ಮ ಅಥವಾ ಪರಂಪರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನಗಳಿದ್ದರೆ, ಸರಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಳಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವರು ನೀಡುವ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಗಲಿಲ್ಲವೆಂದರೆ ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ, ಉತ್ತರವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡದೆ ಕೇವಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅದನ್ನೇ ತನ್ನ ಗೆಲುವು ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಶ್ರೀಗಳು ಹೇಳಿದರು. ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಏನು ಬೇಕಾದರೂ ಹೇಳಿ ಭ್ರಮೆ ಮೂಡಿಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಧರ್ಮದ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಅದರ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಒಂದು ಕಂಬವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ನೆಟ್ಟರೆ ಅದನ್ನು ಯಾರಿಂದಲೂ ಅಲುಗಾಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಂತೆ, ನಮ್ಮ ತಿಳುವಳಿಕೆಯೂ ದೃಢವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು. ಲೌಕಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಕುಟುಂಬ, ಉದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಹಲವು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಆದರೆ ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಧರ್ಮ, ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯವನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಬೇಕು. ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ಗುರುಗಳು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜೀವನವನ್ನು ಸಾರ್ಥಕಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಶ್ರೀಗಳು ಹೇಳಿದರು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನಿಗೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿವೆ. ಅವು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕರ್ತವ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕರ್ತವ್ಯ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕರ್ತವ್ಯ ಎಂದು ಶ್ರೀ ವಿಧುಶೇಖರ ಭಾರತೀ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ವಿವರಿಸಿದರು. ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದರೆ ನಾವು ಯಾವ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ, ಯಾವ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದೇವೋ ಆ ಕುಟುಂಬದ ಒಬ್ಬ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ನಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು. ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ತಂದೆ, ತಾಯಿ, ಅಜ್ಜ, ಅಜ್ಜಿ, ಮಕ್ಕಳು, ಸೊಸೆ, ಅಳಿಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಅವರದ್ದೇ ಆದ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಕುಟುಂಬದ ಸುಂದರ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಬಾಂಧವ್ಯ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಹಿತವನ್ನು ಸದಾಕಾಲ ಚಿಂತಿಸುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಉತ್ತಮ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ದೇಶಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಕ್ಕೂ ಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರದಿಂದ ಬದುಕಿದಾಗ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮದಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬರಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹದಗೆಡುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀಗಳು ಹೇಳಿದರು. ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಬಹುತೇಕ ಜಗಳಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಕಾರಣಗಳೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಣ್ಣ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಂದೆ-ಮಗ, ಅಣ್ಣ-ತಮ್ಮ, ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರ ನಡುವೆ ಮನಸ್ತಾಪಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ನಿಜವಾದ ಕಾರಣವಿದ್ದ ಕೆಲವು ಜಗಳಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ, ಬಹುತೇಕ ಜಗಳಗಳು ಅಹಂಕಾರದಿಂದಲೇ ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. “ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದೇ ಆಗಬೇಕು, ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಹೇಳುವುದನ್ನು ನಾನು ಏಕೆ ಕೇಳಬೇಕು?” ಎಂಬ ಮನೋಭಾವವೇ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬ ಕಲಹಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ವಿಷಯವನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ಮುಗಿಸಬಹುದಾದರೂ, ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಅದನ್ನು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕುಟುಂಬದ ಹಿತವನ್ನು ಸದಾಕಾಲ ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿಂದ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಶ್ರೀ ವಿಧುಶೇಖರ ಭಾರತೀ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ತಿಳಿಸಿದರು.

ಶ್ರೀ ವಿಧುಶೇಖರ ಭಾರತೀ ಸ್ವಾಮೀಜಿ | ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ? ಅದ್ವೈತದ ನಿಜವಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ಅದ್ವೈತದ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ನಿಜವಾದ ಸ್ವರೂಪವಾದ ಆತ್ಮತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಈ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ಮೋಕ್ಷದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀ ವಿಧುಶೇಖರ ಭಾರತೀ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ತಿಳಿಸಿದರು. ಅದ್ವೈತ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ಅನಂತವಾದ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಸ್ವರೂಪವೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮ. ನಮ್ಮ ನಿಜವಾದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡು, ಅದ್ವೈತ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ ಜೀವನದ ದುಃಖ ಮತ್ತು ನೋವುಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆದು ನಿಜವಾದ ಆನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀಗಳು ವಿವರಿಸಿದರು. ದೇವರನ್ನು ಸಗುಣ ಮತ್ತು ನಿರ್ಗುಣ ಎಂಬ ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಸಗುಣ ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದರೆ ಗುಣ ಮತ್ತು ರೂಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇವರ ಸ್ವರೂಪ. ಭಕ್ತರಿಗೆ ದೇವರನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ದೇವರು ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ದೇವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೂಪವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಶ್ರೀಗಳು ಹೇಳಿದರು. ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದೇವರು ಒಬ್ಬನೇ ಇದ್ದರೂ, ಆತನಿಗೆ ಅನೇಕ ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ರೂಪಗಳಿವೆ. ಒಂದೇ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ, ಜಗತ್ತಿನ ಪಾಲನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಹಾಗೂ ಸಂಹಾರದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶಿವ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೀತಿ ರಾಮ, ಕೃಷ್ಣ, ದೇವಿ, ಗಣಪತಿ ಮತ್ತು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ರೂಪಗಳ ಮೂಲಕ ಒಂದೇ ದೈವತತ್ತ್ವವನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದರು. ಎಲ್ಲಾ ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿರುವ ಚೈತನ್ಯ ಒಂದೇ ಆಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ರೂಪ ಮತ್ತು ಹೆಸರು ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಿರ್ಗುಣ ಮತ್ತು ನಿರಾಕಾರವಾದ ಪರಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಭಕ್ತರ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ದೇವರು ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಆ ರೂಪವನ್ನು ಸಗುಣ ಸ್ವರೂಪ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀಗಳು ತಿಳಿಸಿದರು. ಸಗುಣ ಸ್ವರೂಪದ ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅರಿವಿನಿಂದ ಮುಂದುವರಿದು ಅಂತಿಮ ಗುರಿಯಾದ ನಿರ್ಗುಣ ಬ್ರಹ್ಮದ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದೇ ಮೋಕ್ಷದ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಸಗುಣ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತುಬಿಡದೆ, ಅದರಾಚೆಗಿನ ಅನಂತ ಮತ್ತು ನಿರಾಕಾರ ದೈವತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಂತಿಮ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀ ವಿಧುಶೇಖರ ಭಾರತೀ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಹೇಳಿದರು. ಶಿವಲಿಂಗದ ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ವಿಚಾರವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಶಿವಲಿಂಗದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಗುಣ ಬ್ರಹ್ಮದ ರೂಪವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಶಿವನ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲಿನ ಅನಂತ ಭಾಗವು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೂಪ ಅಥವಾ ಮುಖವಿಲ್ಲದ ಅನಂತ ದೈವತತ್ತ್ವದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಅದು ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿರುವ ನಿರಾಕಾರ ಮತ್ತು ಅನಂತ ದೇವರ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀಗಳು ವಿವರಿಸಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಗುಣ ದೇವರ ಆರಾಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಆರಂಭಿಸಿ, ದೇವರ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಸರುಗಳ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಏಕತ್ವವನ್ನು ಅರಿತು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಿರ್ಗುಣ ಬ್ರಹ್ಮದ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಅದ್ವೈತದ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಈ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಗುರುಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಮೋಕ್ಷದ ಗುರಿಯತ್ತ ಸಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಶ್ರೀ ವಿಧುಶೇಖರ ಭಾರತೀ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ತಿಳಿಸಿದರು.

ಶ್ರೀ ವಿಧುಶೇಖರ ಭಾರತೀ ಸ್ವಾಮೀಜಿ | ಜಗದ್ಗುರು ಎಂಬ ಪದದ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥವೇನು? ಶೃಂಗೇರಿ: ‘ಜಗದ್ಗುರು’ ಎಂಬ ಪದದ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೃಷ್ಣ ಪರಮಾತ್ಮನೇ ತಿಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಭಗವದ್ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಜಗದ್ಗುರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿ, ಅವರ ಜೀವನದ ಆತ್ಮೋದ್ಧಾರದ ಗುರಿಯತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವವರೇ ಜಗದ್ಗುರುಗಳು ಎಂದು ಶ್ರೀ ವಿಧುಶೇಖರ ಭಾರತೀ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ತಿಳಿಸಿದರು. ಯಾವ ದೇಶದವರು ಅಥವಾ ಯಾವ ಪ್ರದೇಶದವರು ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮೋದ್ಧಾರವೇ ಪ್ರಮುಖವಾದವು. ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಲೌಕಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಲು ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಅಗತ್ಯ. ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವವರನ್ನು ಜಗದ್ಗುರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀಗಳು ವಿವರಿಸಿದರು. ಭಗವದ್ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಪರಮಾತ್ಮನು ಜಗದ್ಗುರುವಾಗಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದರೂ ಜಗದ್ಗುರುಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದಾಗ ಜಗತ್ತಿನ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಅವರು ನೀಡಿರುವ ಉಪದೇಶ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದ ಮಹತ್ವ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀ ವಿಧುಶೇಖರ ಭಾರತೀ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಹೇಳಿದರು. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಚಾರಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾದ ಅದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಬೋಧನೆಯೂ ಇದೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ವಿವಿಧ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಎದುರಿಸಬೇಕು, ಯಾವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಶಂಕರರ ಉಪದೇಶಗಳು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಜೀವನದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ತೋರಿಸುವಂತಹ ಅನೇಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಅವರ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು ಎಂದು ಶ್ರೀಗಳು ತಿಳಿಸಿದರು. ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದಾಚಾರ್ಯರು ರಚಿಸಿರುವ ಸ್ತೋತ್ರಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಭುತವಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳ ಪಾರಾಯಣ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನವು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅರಿವನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅವತಾರ ಪುರುಷರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅವರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಅಸಹಾಯಕರಿಗೆ ನೆರವಾಗುವುದು ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಪಠಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀಗಳು ಹೇಳಿದರು. ಭಗವಂತನ ಭಕ್ತರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಬೇಕು. ಆಸ್ತಿಕರು ಒಂದೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಿಂದ, ಒಂದೇ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಸ್ತೋತ್ರ ಪಠಣ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸನಾತನ ಧರ್ಮದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಬೇಕು. ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಸನಾತನ ಧರ್ಮದ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜವು ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನಿಂದ ಈ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಶ್ರೀ ವಿಧುಶೇಖರ ಭಾರತೀ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಕರೆ ನೀಡಿದರು. ಶಾರೀರಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಸನಾತನ ಧರ್ಮದ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಸನಾತನ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದ್ದು, ಭಗವಂತನ ಸ್ಮರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಧರ್ಮದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಶ್ರೀಗಳು ತಿಳಿಸಿದರು.

ಶ್ರೀ ವಿಧುಶೇಖರ ಭಾರತೀ ಸ್ವಾಮೀಜಿ | ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ದೇವರಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಬೇಕು? ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದಾಚಾರ್ಯರು ರಚಿಸಿರುವ ಸ್ತೋತ್ರಗಳ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶ್ಲೋಕವೂ ಮಂತ್ರಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರವಾದ ಸಂಸಾರದಿಂದ ಪಾರುಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಕೇವಲ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಭಗವಂತನ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ ಎಂದು ಶ್ರೀ ವಿಧುಶೇಖರ ಭಾರತೀ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಹೇಳಿದರು. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿಯ ವಿಶೇಷ ಭಕ್ತರಾದ ಶ್ರೀಮದ್ ಆದಿ ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದಾಚಾರ್ಯರು ಅನೇಕ ಅದ್ಭುತ ಹಾಗೂ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ರಚಿಸಿರುವ ಸೌಂದರ್ಯಲಹರಿ ಸ್ತೋತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಮಹಾಮಂತ್ರಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಮಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಕಲ್ಯಾಣವೃಷ್ಟಿ ಸ್ತೋತ್ರ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನರಸಿಂಹ ಕರಾವಲಂಬ ಸ್ತೋತ್ರ, ಶಿವ ಪಂಚಾಕ್ಷರ ನಕ್ಷತ್ರಮಾಲಾ ಸ್ತೋತ್ರ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಸ್ತೋತ್ರಗಳು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ನೀಡುವ ಸಾಧನಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಶ್ರೀಗಳು ತಿಳಿಸಿದರು. ಸಂಸಾರವು ಅತ್ಯಂತ ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರವಾದದ್ದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಭಗವಂತನ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು. ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಕೇವಲ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಲೋಕದ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಳಿತಾಗಬೇಕೆಂದು ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದದ್ದು ಎಂದು ಶ್ರೀ ವಿಧುಶೇಖರ ಭಾರತೀ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಹೇಳಿದರು. ಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುವುದರಿಂದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ದೊರೆಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪಾಪಕರ್ಮಗಳ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ತೋತ್ರಗಳು ಭಗವಂತನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿವೆ. ಭಕ್ತರ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಭಗವಂತನು ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಭಗವಂತನ ಅನುಗ್ರಹ ಸದಾ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಇರಲಿ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಸ್ತೋತ್ರ ಪಾರಾಯಣ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಶ್ರೀಗಳು ತಿಳಿಸಿದರು. ಸ್ತೋತ್ರ ಪಾರಾಯಣ ಮಾಡುವಾಗ ಸಂಕಲ್ಪ, ಮನನ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನರಸಿಂಹ ಕರಾವಲಂಬ ಸ್ತೋತ್ರ, ಶಿವ ಪಂಚಾಕ್ಷರ ನಕ್ಷತ್ರಮಾಲಾ ಸ್ತೋತ್ರ ಸೇರಿದಂತೆ ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದರು ರಚಿಸಿರುವ ವಿವಿಧ ಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪಠಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಈ ರೀತಿಯ ಸ್ತೋತ್ರಗಳ ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಹಾಗೂ ಪಠಣದ ಮೂಲಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವುದು ಸಂತೋಷದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಸನಾತನ ಧರ್ಮದ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪಾಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಧರ್ಮದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸದೃಢಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಶ್ರೀಗಳು ಹೇಳಿದರು. ಶಿವನ ಅವತಾರವೆಂದು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಜಗದ್ಗುರು ಆದಿ ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದಾಚಾರ್ಯರು ಸನಾತನ ಧರ್ಮದ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ ಸಂಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಅವತಾರವೆತ್ತಿ ಬಂದವರು. ಧರ್ಮದ ಮೇಲಿನ ಆಕ್ರಮಣಗಳನ್ನು ತಡೆದು, ಧರ್ಮ ಸಂಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿ, ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳ ತತ್ವವನ್ನು ಹಾಗೂ ಅದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು ಎಂದು ಶ್ರೀ ವಿಧುಶೇಖರ ಭಾರತೀ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ವಿವರಿಸಿದರು. ಸನಾತನ ಧರ್ಮದ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಸದಾಕಾಲವೂ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು. ಅವರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು, ಅವರ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ವೈಭವದಿಂದ ಆಚರಿಸುವುದು, ಅವರು ರಚಿಸಿರುವ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದು ಜೀವನವನ್ನು ಸಾರ್ಥಕಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಶ್ರೀಗಳು ಹೇಳಿದರು.

ಗುರು ಸಿಗದಿದ್ದರೂ ಗೀತೆಯ ಮೂಲಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಡೆಯಬಹುದು: ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದರ ಸಂದೇಶ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಗುರು ಅಥವಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು ಸಿಗದಿದ್ದರೂ ನಿರಾಶರಾಗಬೇಕಿಲ್ಲ. ಜಗದ್ಗುರು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪರಮಾತ್ಮನ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಹಾಗೂ ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದಾಚಾರ್ಯರು ರಚಿಸಿರುವ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಪಠಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಪ್ರೇರಣೆ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಠಿಸುವುದರಿಂದ ಉತ್ತಮ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರೇರಣೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ದೂರದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕೆಲಸದ ನಿಮಿತ್ತವಾಗಿ ಗುರುಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವವರು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಲಿಯಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ, ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಹಾಗೂ ಶಂಕರರ ಗ್ರಂಥಗಳೇ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದು ಅಧ್ಯಾಯ, ಒಂದು ಸ್ತೋತ್ರ ಅಥವಾ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದೆರಡು ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣ, ಸಮಯ ಅಥವಾ ಶ್ರಮದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಪ್ರಯೋಜನ ಅಪಾರವಾಗಿದೆ. ಭಗವಂತನಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, “ಸರಿಯಾದ ತತ್ವ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ನನಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡು” ಎಂಬ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಪಠಣ ಮಾಡಿದರೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅದರ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದರು ಕೇವಲ ಅದ್ವೈತ ತತ್ವವನ್ನಷ್ಟೇ ಬೋಧಿಸಿಲ್ಲ; ಮನುಷ್ಯನು ಹೇಗೆ ಬದುಕಬೇಕು, ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ನೀತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಾಲಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನೂ ತಮ್ಮ ಗ್ರಂಥಗಳ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ಗೇಯಂ ಗೀತಾ ನಾಮ ಸಹಸ್ರಂ” ಎಂಬ ಸಂದೇಶದ ಮೂಲಕ ಗೀತೆಯನ್ನು ಪಠಿಸುವ ಮಹತ್ವವನ್ನೂ ಅವರು ಸಾರಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದಿಗೂ ಅವರ ಗ್ರಂಥಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಜೀವನದ ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಪಂಚದ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಅದರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಲೌಕಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರೂ, “ಈ ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು? ಇದನ್ನು ಯಾರು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು? ಇದು ತಾನಾಗಿಯೇ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತೇ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ವಿಚಾರಶೀಲ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುವುದು ಸಹಜ. ಇಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾದ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಪಂಚ ತಾನಾಗಿಯೇ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮನೆ ಕಟ್ಟುವ ಉದಾಹರಣೆಯ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮರಳು, ಇಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ತಂದು ಇಟ್ಟ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಮನೆ ತಾನಾಗಿಯೇ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಜ್ಞಾನವುಳ್ಳ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ಅಗತ್ಯ. ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಈ ಪ್ರಪಂಚವೂ ತಾನಾಗಿಯೇ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿ, ತಾನಾಗಿಯೇ ನಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ನಡೆಸುವ ಶಕ್ತಿಯೊಂದು ಇರಲೇಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ನಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಅದು ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿದಿರುತ್ತದೆ. ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನು ನಮ್ಮನ್ನು ತಪ್ಪು ದಾರಿಯಿಂದ ದೂರವಿರಿಸಲು ಹಲವು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಯಾರಾದರೂ ದೊಡ್ಡವರ ಮೂಲಕ “ಇದು ತಪ್ಪು, ಮಾಡಬೇಡ” ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸುವುದು, ನಂತರ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಾಕ್ಷಿಯ ಮೂಲಕವೂ ಅದೇ ವಿಚಾರವನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದು ಭಗವಂತನಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಅವಕಾಶಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಈ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೆ, ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಮೂಲಕವೇ ಪಾಠ ಕಲಿಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮವನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದು. ಪ್ರವಾಹದ ಬಲ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈಜುವುದರಿಂದಲೇ ದಡ ತಲುಪಬಹುದು; ಆದರೆ ಪ್ರವಾಹದ ಬಲ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಈಜಬೇಕು. ಅದೇ ರೀತಿ ಪ್ರಬಲವಾದ ಕರ್ಮದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಮೀರಲು ಪೂಜೆ, ಆರಾಧನೆ, ಧರ್ಮಾನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಭಗವತ್ ಚಿಂತನೆಯಂತಹ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಕರ್ಮದ ಪ್ರಮಾಣ ತಿಳಿದಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, “ಇಷ್ಟು ಮಾಡಿದರೆ ಸಾಕು” ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಬಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಅನುಷ್ಠಾನಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ, ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಸಮಯವನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡದೆ ಧರ್ಮಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಧರ್ಮಾನುಷ್ಠಾನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ “ಮಮೋಪಾತ್ತ ಸಮಸ್ತ ದುರಿತ ಕ್ಷಯದ್ವಾರಾ” ಎಂದು ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡುವುದು, ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ದುರಿತಗಳು ಕ್ಷಯವಾಗಲಿ ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ನಿರಂತರ ಧರ್ಮಾನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಭಗವದಾರಾಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಬಲವಾದ ಕರ್ಮದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗಾದರೂ ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿ ಶ್ರೇಯಸ್ಸಿನ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಸುಖ–ದುಃಖಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಈಶ್ವರನೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ, ದುಃಖಕ್ಕೂ ಭಗವಂತನೇ ಕಾರಣವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ದೋಷಿಯಾಗಿರುವುದು ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ವಿಷಯಗಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದಾಚಾರ್ಯರು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಉದಾಹರಣೆಯ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಳೆಯ ನೀರಿನಿಂದ ಸಸ್ಯಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಒಬ್ಬ ರೈತ ಸರಿಯಾದ ಬೀಜದ ಬದಲು ವಿಷಬೀಜವನ್ನು ಬಿತ್ತಿದರೆ, ಅದರಿಂದ ವಿಷಕಾರಿ ಸಸ್ಯವೇ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನೀರು ಸಸ್ಯ ಬೆಳೆಯಲು ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದರೂ, ವಿಷಕಾರಿ ಫಲಕ್ಕೆ ನೀರನ್ನು ದೋಷಿ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ದೋಷವು ಸರಿಯಾದ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದೆ ವಿಷಬೀಜವನ್ನು ಬಿತ್ತಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೇ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಭಗವಂತ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುವ ಕಾರಣನಾಗಿದ್ದರೂ, ಆ ದುಃಖಕ್ಕೆ ದೋಷಿ ಭಗವಂತನಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯನು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ತಿಳುವಳಿಕೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಅಧರ್ಮವೇ ವಿಷಬೀಜದಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಾವು ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಭಗವಂತ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಯಾವುದು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಯಾವುದು ಅಧರ್ಮ ಎಂಬುದನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ ಗುರುವಿನಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ಬೀಜವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ರೈತನಂತೆ, ಜೀವನದಲ್ಲಿಯೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನ ಮಾಡಿ ಅಧರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಆಗ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು, ಸುಖ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರವೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಮನುಷ್ಯನು ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಕೈಬಿಡಬಾರದು. ಭಗವಂತ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಉತ್ತಮ ಪ್ರಯತ್ನದ ಮೂಲಕ ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮಗಳ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಮೀರಿ ವಿಶೇಷವಾದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೆನೆದು ನಿರಾಶರಾಗದೆ, ಧರ್ಮದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಬೇಕು. ಮನುಷ್ಯನ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಭಗವಂತ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದಾಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ಭಾಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ದುಃಖಕ್ಕೆ ಫಲ ನೀಡುವ ಕಾರಣ ಭಗವಂತನಾದರೂ, ಅದರ ಮೂಲ ದೋಷ ನಮ್ಮ ತಪ್ಪು ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅರಿತು, ಅಧರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಭಗವಂತನ ಆರಾಧನೆಯೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸುವುದೇ ಸುಖ–ಶ್ರೇಯಸ್ಸಿನ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.